Leksykon warzyw działających leczniczo (1)

Wiele warzyw i owoców, ma określone właściwości lecznicze, co potwierdziły badania naukowe lub funkcjonuje przekonanie o ich właściwościach leczniczych wynikające z zastosowania ich w medycynie ludowej.

Poniżej przedstawiamy  te warzywa w kolejności alfabetycznej.

• Bakłażan (oberżyna, gruszka miłosna)  - roślina z rodziny psoankowatych. Zawiera dużą zawartość solaniny, nie nadaje się do spożycia na surowo. Jej zielone części są trujące. Miąsz bakłażana zawiera substancje czynne obniżające poziom cholesterolu, a ciemnofioletowa skórka całą masę kwasów organicznych dzięki którym spożcie go zwiększa wolumen stolca. Bakłażany ze skórką pddduszone bez użycia tłuszczu działają pobudzająco na wątrobę i pęcherzyk żółciowy.
• Bób  - roślina z rodziny wyk (Vicia). W stanie surowym jest lekko trujący. Medycyna ludowa przypisuje mu rolę srodka uspokajającego. Wywar z bobu działa odwadniająco.
• Burak czerwony - betanina to barwnik buraków czerwonych. Jest blisko spokrewniona z barwnikami pięciornika kurze ziele oraz owoców czarnej borówki (czernicy), czarnej porzeczki i czarnego bzu.

  Wszystkie one należą do grupy antocyjanów i posiadają właściwości wnikania do wnętrza bakterii, podobnie jak barwniki anilinowe, których używa się do zabarwiania bakterii przed badaniami mikroskopowymi. Przeniknąwszy do wnętrza bakterii betanina buraków czerwonych powoduje zahamowanie jej rozwoju i rozmnażania.

Czosnek a cholesterol i tłuszcze we krwi

Czosnek jest jedną z najstarszych roślin leczniczych i przypraw. W starożytnych Chinach, skąd się wywodzi, ceniono go jeszcze przed wynalezieniem pisma, w czasach „legendarnych cesarzy”. Chińscy cesarze poszukiwali wytrwale cudownego środka zapewniającego długowieczność. Nie mogli więc pominąć czosnku.

Medycyna akademicka przez długi czas z rezerwą traktowała ludowe przekonanie o tym, że czosnek przeciwdziała zwapnieniu tętnic i dzięki temu przedłuża życie.

W 1975 roku naukowcy Jain i Konar przeprowadzili serię badań na królikach karmionych czosnkiem i wykazali jednoznacznie, że stopień zwapnienia tętnic był u tych królików o 50% mniejszy niż u innych, które były karmione taką samą paszą, wzmagającą proces wapnienia, ale nie dostawały czosnku.

Niedługo potem Kerekes i Faszt stwierdzili, że czosnek obniża poziom tłuszczu i cholesterolu we krwi człowieka. Powodująca to substancja –allicyna – wzięła swą nazwę od Allium, przyjętej w botanice nazwy rodzaju roślin, do których należy czosnek. Allicyna występuje we wszystkich odmianach tych roślin, jednakże największe jej skupienie stwierdzono w czosnku pospolitym i niedźwiedzim.

Wyciąg z czosnku pospolitego obniżą w szczególności poziom tłuszczów we krwi, które przyczyniają się do wapnienia tętnic, to znaczy tłuszczów o niskim skupieniu (LDL – Low Density Lipoproteine). Zwiększa jednocześnie poziom tłuszczów o wysokim skupieniu (HDL – High Density Lipoproteine), przeciwdziałających wapnieniu tętnic. W taki oto sposób czosnek wywiera wpływ na delikatne mechanizmy regulacyjne organizmu.

Antybakteryjna betanina

Antybakteryjna betanina buraków czerwonych

Betanina to barwnik buraków czerwonych. Jest blisko spokrewniona z barwnikami pięciornika kurze ziele oraz owoców czarnej borówki (czernicy), czarnej porzeczki i czarnego bzu.

Wszystkie one należą do grupy antocyjanów i posiadają właściwości wnikania do wnętrza bakterii, podobnie jak barwniki anilinowe, których używa się do zabarwiania bakterii przed badaniami mikroskopowymi. Przeniknąwszy do wnętrza bakterii betanina buraków czerwonych powoduje zahamowanie jej rozwoju i rozmnażania. Utrudnia to działalność chorobotwórczą i rozprzestrzenianie się bakterii, które wprawdzie nie giną, ale wskutek zatrzymania wzrostu przechodzą w stan „zastoju”. Z tego względu mówi się o bakteriostatycznym działaniu betaniny buraków czerwonych.

Dzięki wywołanemu przez nią osłabieniu szkodliwych bakterii organizm zyskuje ważne punkty w walce z nimi. Oczywiście betanina nie wykona za niego całej pracy. I bardzo dobrze. Organizm musi bowiem angażować dodatkowo także własne siły, co jest dla nich swoisty treningiem.

Błonnik zapobiega kamieniom żółciowym

Dieta obfitująca w błonnik, zawarty np. w produktach z pełnego ziarna, może zapobiegać odkładaniu się kamieni żółciowych - wskazuje praca zespołu amerykańskich naukowców, którą publikuje pismo "American Journal of Gastroenterology".

Badania przeprowadził zespół z Wydziału Medycyny Uniwersytetu Harvarda w Bostonie. Przez kilkanaście lat naukowcy badali około 70 tysięcy kobiet i obserwowali ich sposób odżywiania.

W momencie rozpoczęcia eksperymentu, w 1984 roku, nie stwierdzono kamieni w pęcherzyku żółciowym u żadnej pacjentki, ale do roku 2000 operację usunięcia pęcherzyka żółciowego przeszło już około sześć tysięcy spośród nich.

Okazało się, że tworzenie się kamieni żółciowych i konieczność operacji były o około 13 procent rzadsze u tych uczestniczek badań, których dieta zawierała najwięcej błonnika, niż u kobiet, które na co dzień spożywały najmniejsze ilości tego składnika pokarmowego.

(maz, PAP)