1) Mam męża Niemca, który jest rencistą i z tego tytułu jest ubezpieczony w swoim kraju. Będąc w Niemczech, korzystam z ubezpieczenia męża, w Polsce jestem zarejestrowana jako bezrobotna i z tego tytułu leczę się bezpłatnie w naszym kraju. Dodam, że mieszkamy w Polsce. Czy po 1 maja mój mąż – Niemiec będzie miał bezpłatną pełną opiekę medyczną w Polsce? Czy tylko niektóre świadczenia będą mu dostępne? Jakie formularze musi wypełnić i w którym kraju i do kogo się ma zgłosić: po formularze i potem celem leczenia?

Koszty świadczeń zdrowotnych pokrywa instytucja z tego kraju, który zobowiązany jest do wypłaty renty, a nie kraj wybrany przez Pani męża na miejsce zamieszkania.

Jeśli Pani mąż odprowadza składkę na powszechne ubezpieczenie zdrowotne w Niemczech, to u tamtejszego ubezpieczyciela, który tą składkę pobiera, powinien uzyskać wszelkie niezbędne informacje oraz otrzymać wszelkie niezbędne formularze.

2) Mam wnuki, które mieszkają w Niemczech. Przyjadą do mnie na wakacje. Jakie formalności muszę załatwić i gdzie, aby w razie zachorowania, wnuki mogły uzyskać bezpłatną pomoc medyczną w Polsce po 1 maja?

Jeśli wnuki objęte są ubezpieczeniem zdrowotnym w Niemczech, to wówczas, przed przyjazdem na wakacje do Polski, w tamtejszej kasie chorych muszą zaopatrzyć się w odpowiednie formularze z serii E. Kasa Chorych powinna poinformować o zakresie dostępnych w Polsce, w ramach formularza E111, świadczeń medycznych. Należy podkreślić, że formularz ten ważny jest tylko 30 dni. Formularz ten jest niezbędny podczas wizyty u lekarza w Polsce.

3) Córka jest studentką, latem chce wyjechać do pracy, do Anglii. Jaki druk musi pobrać, gdzie i z jakim wyprzedzeniem musi załatwić wszelkie formalności, jaką opiekę otrzyma w Anglii?

Zgodnie z przepisami wspólnotowymi osoba podlega ustawodawstwu z zakresu świadczeń zdrowotnych tego kraju, w którym pracuje. W związku z tym, jeżeli Pani córka podejmie pracę u pracodawcy brytyjskiego, powinna zostać zgłoszona przez swego pracodawcę do brytyjskiego systemu opieki zdrowotnej, celem korzystania z nieodpłatnych świadczeń zdrowotnych.

Wyjątkiem od powyższej zasady jest sytuacja, w której córka podejmie w Anglii pracę dla studentów w wymiarze do 30 godzin tygodniowo (bez konieczności płacenia podatku). Wtedy nieodpłatne leczenie przysługiwać jej będzie na podstawie formularza E 111 – zaświadczenie o prawie do świadczeń podczas czasowego pobytu w innym państwie członkowskim. Zaświadczenie to wydaje Oddział NFZ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania córki w Polsce. Jest to dokument poświadczający, że córka w czasie pobytu w Anglii ma prawo do nieodpłatnej opieki zdrowotnej w razie nagłego zachorowania lub nieszczęśliwego wypadku. Dlatego też, należy pamiętać o okazaniu formularza lekarzowi lub pracownikowi szpitala w każdym przypadku, gdy zachodzi konieczność uzyskania opieki lekarskiej.

Formularz E 111 będzie wydawany przez właściwy Oddział na podstawie złożonego przez ubezpieczonego wniosku o wydanie tego dokumentu. Formularz E 111 będzie ważny 30 dni. W przypadku, gdy okres ważności formularza będzie krótszy od okresu pobytu W Anglii należy, jeszcze przed wygaśnięciem ważności poprzedniego formularza, złożyć wniosek o wydanie kolejnego formularza – najlepiej drogą mailową lub faksem

4) Wybieram się do Norwegii, w czerwcu, na dwa tygodnie. Kiedy mogę starać się o formularze, o jakie i z jakim wyprzedzeniem? Czy w związku z wejściem do UE, nie muszę już kupować dodatkowego ubezpieczenia. Słyszałem, że nie ma już takiej potrzeby.

Jeśli wyjeżdża Pan(i) w celach turystycznych, to powinna zabrać ze sobą w podróż formularz E111 (po uprzednim złożeniu wniosku o jego wydanie) uprawniający do uzyskania pomocy w wypadkach nagłych. Formularz ten jest ważny 30 dni. Zachęcamy jednocześnie do wykupienia dodatkowego ubezpieczenia, ponieważ formularz E111 nie zapewnia m.in. opłacenia kosztów transportu sanitarnego.

5) Otrzymuję zagraniczną emeryturę, z której odprowadzana jest składka na ubezpieczenie zdrowotne. Czy po 1 maja coś się zmieni w tej kwestii? Czy składka będzie odciągana np. przez kraj, z którego otrzymuję pieniądze?

Jeżeli otrzymuje Pan/-i emeryturę w całości wypłacaną przez inne państwo członkowskie UE i mieszka Pan/-i w Polsce, składkę na ubezpieczenie zdrowotne powinien Pan/i odprowadzać w tym państwie, które emeryturę wypłaca. W Polsce będzie Pan/-i korzystał ze świadczeń zdrowotnych w pełnym zakresie, tzn. w takim, jaki przysługuje osobom ubezpieczonym w Narodowym Funduszu Zdrowia.

6) 20 marca wyjeżdżam do Niemiec pilnować wnuki (zmarła moja córka) i będę tam do końca czerwca. Czy już mam gdzieś zgłosić się po formularze, jeśli nie, to kiedy i do kogo? Jeżeli nie będę mogła załatwić formalności przed wyjazdem, bo Państwo jeszcze nie wszystko wiecie, to co mam zrobić w zaistniałej sytuacji. To bardzo pilne.

Pomoc medyczną otrzyma Pani na podstawie formularza E111. Jest to formularz dla osób wyjeżdżających w celach turystycznych, ważny przez 30 dni, który uprawnia do uzyskania pomocy medycznej w nagłych przypadkach. Formularze z serii E wydawane będą przez oddziały Narodowego Funduszu Zdrowia. Gdyby nie udało się uzyskać Pani takiego formularza przed wyjazdem powinna się Pani zwrócić do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania oddziału NFZ o jego wydanie (mail, fax, telefon) już po przyjeździe do Niemiec. W przypadku Niemiec obowiązkowe jest zarejestrowanie tego formularza w Kasie Chorych (AOK – Allgemeine Ortskrankenkasse), gdzie pacjent otrzymuje dokument uprawniający do korzystania z opieki medycznej - Krankenschein für Arztbesuch. Nie jest jednak wykluczone, że już od czerwca nie będzie takiego obowiązku.

7) Syn jest studentem i wyjeżdża w czerwcu do Francji na praktykę, na 4 miesiące. Jakie formularze i kiedy ma je załatwić? Z jakich świadczeń będzie mógł skorzystać jako praktykant we Francji podczas swojego pobytu?

Niezbędny będzie w tym przypadku formularz E 128 – zaświadczenie studenta o prawie do świadczeń w trakcie pobytu w innym państwie członkowskim. Należy go uzyskać jeszcze przed wyjazdem na praktykę do Francji, z tym, że istnieje również możliwość późniejszego uzyskania tego dokumentu, jeżeli z powodu wyjątkowych okoliczności nie mógł być wydany wcześniej. Formularz wydawać będzie oddział NFZ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania syna w Polsce. Po przyjeździe do Francji syn powinien udać się do francuskiej instytucji ubezpieczenia zdrowotnego celem zarejestrowania się. Po zarejestrowaniu syn będzie miał prawo do świadczeń, których udzielenia lekarz prowadzący uzna za konieczne.

8) Jestem szefem spółki z o.o. Na początku maja wysyłam pięcio osobową delegację na targi do Niemiec. Kiedy mają zgłosić się po formularze: oni osobiście, czy ja, jako ich pracodawca mam to zrobić w ich imieniu? Do tej pory w Niemczech trzeba było rejestrować w instytucji ubezpieczeniowej odpowiednie formularze. Gdzie mają się z tym zgłosić w Niemczech, dodam, że nie znają języka i nie mają żadnych niemieckojęzycznych opiekunów. Czy rejestracja formularzy (w maju 2004) jest konieczna?

Jeżeli Pańscy pracownicy wyjeżdżają na kilkudniową delegację, do zabezpieczenia dostępu do świadczeń zdrowotnych w czasie ich pobytu w Niemczech wystarczy formularz E 111. Formularz ten będzie można uzyskać we właściwych ze względu na miejsce zamieszkania delegowanych pracowników oddziałach NFZ. Za pomocą tego formularza pracownicy ci powinni zarejestrować się w niemieckiej instytucji miejsca pobytu, tzn. w regionalnej kasie chorych. Niedopełnienie tego obowiązku może skutkować obciążeniem pracownika kosztami udzielonych mu świadczeń zdrowotnych.

Jeżeli pobyt w Niemczech będzie dłuższy niż kilka dni powinien Pan uzyskać dla każdego pracownika formularz E101. Wystawia go, wyłącznie na wniosek pracodawcy, właściwa instytucja ubezpieczenia społecznego, tzn. ta, do której odprowadzane są składki na ubezpieczenie społeczne za danego pracownika. W przypadku Polski jest to odpowiedni Oddział ZUS.

Wypełniony i poświadczony formularz E101 stanowi podstawę do wystawienia przez właściwy ze względu na miejsce zamieszkania pracowników Oddział NFZ formularza E 128. Formularz ten wymaga zarejestrowania tuż po przyjeździe w Niemieckiej Kasie Chorych.

9) Jestem osobą często podróżującą. Czy przed każdym wyjazdem będę musiał zgłaszać się do NFZ po formularz E-111, czy nie można wystawić jakiegoś zaświadczenia ważnego np. przez pół lub cały rok? Zaznaczam, iż podróżuję jako turysta.

Niestety, nie istnieje taka możliwość. Formularz E111 ważny jest 30 dni.

10) Czy wszystkie kraje kandydujące wchodzą do UE 1 maja 2004 roku? I czy w związku z tym we wszystkich tych krajach od 1 maja będą obowiązywały takie same zasady opieki medycznej?

1 maja 2004 roku UE powiększa się o 10 nowych krajów członkowskich: Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia i Węgry. Osoba ubezpieczona w jednym z krajów członkowskich UE korzysta z opieki zdrowotnej w innym kraju członkowskim na takich samych zasadach na jakich korzystają obywatele tego innego kraju, objęci powszechnym systemem ubezpieczenia zdrowotnego.

Przepisy Wspólnoty Europejskiej obowiązują w Austrii, Belgii, Danii, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, Luksemburgu, RFN, Portugalii, Szwecji, Wielkiej Brytanii (w tym Gibraltarze), we Włoszech oraz w krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego: Islandii, Lichtensteinie i Norwegii. Przepisy UE obowiązują również na terytoriach francuskich Gwadelupa, Martynika, Reunion, St Pierre-et-Miquelon i Gujana Francuska oraz na Azorach i Maderze, które należą do Portugalii. W przypadku Hiszpanii również Majorka i Wyspy Kanaryjskie są objęte ustawodawstwem UE. Nie obowiązują one natomiast na należących do Wielkiej Brytanii Wyspach Normandzkich: Jersey, Guersey, Harms, Jetou i Shark oraz na wyspie Man.

11) 25 marca wyjeżdżamy do Francji, do dzieci i będziemy tam do końca czerwca. Kiedy możemy uzyskać stosowne formularze i gdzie? Czy można to załatwić jeszcze przed wyjazdem, jeśli nie, to co?

Podczas pobytu mogą uzyskać Państwo pomoc medyczną w nagłych przypadkach na podstawie formularza E111, który będzie wydawany przez oddziały NFZ ( w Pomorskiem najprawdopodobniej już przed 25 marca). Niestety, jest to formularz, którego data ważności upływa po 30 dniach od daty jego wystawienia. W przypadku braku formularza uzyskanie niezbędnej pomocy również jest możliwe, ale wówczas trzeba pokryć koszty otrzymanego świadczenia. Zaś po powrocie do Polski będzie można ubiegać się o zwrot poniesionych kosztów od właściwego oddziału NFZ.

12) Czy będę mógł wykupić lekarstwa za granicą? Wybieram się na pół roku do Francji. Lekarstwa szybko tracą ważność, więc chciałbym je kupić na miejscu. Czy będzie możliwa refundacja?

Recepty wystawione w Polsce muszą być zrealizowane w Polsce. Wykupienie leków za granicą, na recepcie wystawionej w Polsce, w takim przypadku możliwe jest jedynie za pełną odpłatnością. Jednak nie wszystkie kraje honorują takie recepty i może istnieć problem ze zrealizowaniem tych recept nawet za pełną odpłatnością.

13) Czy w każdym kraju w UE, w którym się zatrzymam podróżując po Europie, muszę potwierdzać formularz?

Niestety, w wielu krajach członkowskich wymagane jest potwierdzenie formularza. Dotyczy to Austrii, Belgii, Francji, Grecji, Irlandii, Islandii, Lichtensteinie, Luksemburgu, Niemczech, Portugalii, Włoszech. W najbliższych miesiącach planowane jest jednak zniesienie tego obowiązku.

14) Po co formularze, przecież i tak udzielą nam pomocy w razie wypadku.

Oczywiście, że pomoc zostanie udzielona. Niestety, taka osoba będzie musiała pokryć koszty udzielonych świadczeń z własnej kieszeni. Dopiero po powrocie do Polski, z rachunkiem od świadczeniodawcy i dokumentacją, będzie mogła się ubiegać o zwrot poniesionych kosztów od polskiego ubezpieczyciela.

15) Czy będzie można jechać w ramach ubezpieczenia do angielskiego szpitala na operację ?

W takim przypadku wymagana będzie najprawdopodobniej zgoda prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia

16) Kto będzie kierował na trudne i drogie zabiegi poza granicami kraju? Na takie, których nie można wykonać w Polsce?

Na zabiegi takie zgodę wydawać będzie prezes NFZ.

17) W jaki sposób się ubezpieczyć - jeżeli wyjeżdżam w maju do Rzymu turystycznie?

Powinien Pan wystąpić z pisemnym wnioskiem do Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w celu uzyskania formularza E 111, który uprawnia do świadczeń zdro­wotnych. Ten formularz we Włoszech trzeba potwierdzić w instytucji ubezpieczenia powszechnego.

18) Jak długo ważny jest formularz E 111?

30 dni od daty wydania.

19) Jeśli będę przekraczać granicę kilka razy w miesiącu, to czy każdorazowo muszę uzyskiwać formularz E 111?

Nie. Formularz E 111 ma ważność 30 dni­.

20) Czy z formularzem E 111 można iść do dentysty?

Tak, ale tylko w wypadku nagłego zachorowania lub silnego bólu. Nie może to być leczenie planowane.

21) Jeżdżę często prywatnie do rodziny w Holandii. Czy nadal muszę się ubezpiaczyć prywatnie?

Jest to wyjazd turystyczny. Powinna Pa­ni uzyskać formularz E 111, który jed­nak nie obejmuje wszystkich pro­cedur i dlatego warto się jeszcze pry­watnie doubezpieczyć. Formularza nie trzeba rejestrować w instytucji ubezpieczenia zdrowotnego.

22) Wyjeżdżamy całą rodziną na urlop za granicę. Co muszę zrobić, byśmy byli ubezpieczeni?

Powinien Pan uzyskać formularz E 111 dla siebie i członków rodziny. Natomiast przepisy Wspólnotowe nie regulują kwestii transportu chorego. Warto więc nadal ubezpieczać się komercyjnie.

23) Jakie uprawnienia posiada osoba, która pojedzie do Danii w celu turystycznym (np. do rodziny), a w tym okresie zde­cyduje się na podjęcie dorywczej pracy.

Jeżeli Pan do Danii wyjechał jako tu­rysta to obejmuje Pana – wyłącznie ubezpieczenie turystyczne. Turysta powinien mieć ze sobą for­mularz E 111. Podjęcie pracy jest prywatną sprawą. Formularza nie trzeba rejestrować w instytucji ubezpieczenia zdrowotnego.

24) Jeżeli jadę na zaplanowaną operację dziecka samochodem, to czy powinienem się ubezpieczyć i gdzie?

Jeśli Pan wyjeżdża tym­czasowo do innego kraju, należy uzyskać formularz E 111 - na wypadek nagłego, nieprzewidzianego zachorowania. Dla dziecka również warto wziąć ten formularz w razie kłopotów np. podczas podróży.

25) Moja koleżanka nigdzie nie pra­cuje, ubezpiecza się dobrowolnie. Czy będzie mogła le­czyć się w krajach unijnych?

Jeżeli uda się za granicę w celach turystycznych, odwiedzi ro­dzinę, czy pojedzie na wycieczkę, obowiązuje ją formularz E 111.

26) Jestem ubezpieczonym rolnikiem. Często wyjeżdżam do chorej siostry mieszkającej w Belgii, pomagam jej trochę. Jaki mam brać ze sobą dokument, jak już będziemy w Unii żeby się tam w razie czego bezpłatnie leczyć?

Wyjeżdża Pan turystycznie i powinien złożyć pisemny wniosek o formularz E 111 do właściwej instytucji ubezpieczeniowej, w Pana przypadku jest to Pomorski Oddział Wojewódzki NFZ mieszczący się w Gdańsku przy ul. Podwale Staromiejskie 69. Z powyższym formularzem w na terenie Belgii powinien się Pan zgłosić do instytu­cji ubezpieczeniowej, by formularz potwierdzić. Na tej podstawie otrzyma Pan bezpłatne świadczenie zdrowotne.

27) Gdzie można otrzymać formularz E 111?

Formularz E 111 będzie można otrzymać w Pomorskim Oddziale Wojewódzkim NFZ w Gdańsku przy ul. Podwale Staromiejskie 69 na podstawie pisemnego wniosku z aktualnym dowodem ubezpieczenia.

Wnioski o wydanie formularza E 111 będą dostępne w następujących punktach:

· Sekcje Rejestru POW NFZ (punkty drukujące książeczki usług medycznych),

· biura podróży,

· strona internetowa NFZ.

28) Czy formularz E 111 z Oddziału NFZ muszę odebrać osobiście?

Nie. Formularz E 111 zostanie Pani wysyłany na adres wskazany w złożonym wniosku. Będzie mogła Pani odebrać go również osobiście lub poprzez upoważnioną do odbioru bliską osobę.

29) Czy osoba ubezpieczona w NFZ może liczyć na jakieś dofinan­sowanie, jeżeli 4 maja wyjeżdża do Hiszpanii na wcześniej planowany zabieg (również z dzieckiem) - termin zabiegu uzgodniony z instytucją wykonującą.

Jest to świadczenie planowane i wymaga uzyskania zgody Funduszu. Przed wyjazdem, czyli w pierw­szych dniach maja, powinna Pani udać się do Oddziału NFZ i ubiegać o wydanie formularza E 112. Ubezpieczyciel, zanim wyda oświadcze­nie, oceni cz y rz eczywiście zabieg ten jest niezbędny i powinien być wy­konany poza granicami kraju. W przypadku otrzymania zgody na świadczenie – planowany zabieg na formularzu E 112, należy go potwierdzić w instytucji ubez­pieczeniowej dla miejsca wykonania zabiegu. Na tej podstawie zostanie Pani wydane zaświadczenie wewnętrzne, które pokazuje się w szpitalu, gdzie wykonany będzie zabieg.

30) Jeśli pojadę bez formularza i tam zapłacę za planowaną operację, to czy po powrocie do kraju na podstawie dowodów wpła­ty mogę ubiegać się o zwrot poniesionych kosztów lub częściową rekompensatę?

Nie. To jest świadczenie pla­nowe. W tym przypadku powinna była Pani wcześniej, przed wyjazdem, załatwić wszystkie formalności w Polsce.

31) Jadę na wakacje do małej miej­scowości we Francji. Gdzie mam się udać - już na miejscu - by uzyskać poświadczenie do świadczeń?

W Oddziale NFZ będą wykazy in­stytucji ubezpieczeniowych łącznie z adresem, do której powinien Pan się udać w celu potwierdzenia odpowiedniego formularza. Obecnie taka broszura jest w trakcie przygotowywania.

32) Czy wyjeżdżając od 1 maja 2004 r. jako pracownik sezonowy będę ubezpieczony?

Tak. Musi Pan jednak uzy­skać formularz upoważniający do korzystania ze świadczeń zdrowotnych - E 106. Wyjeżdżając legalnie do pracy np. do Hiszpanii na zbiór truskawek - pracownik sezonowy powinien uzyskać druk E 303 z urzę­du pracy.

33) 26 kwietnia wyjeżdżam na 2 miesiące do pracy za granicę. Czy przez kilka dni kwietnia będę ubezpieczona?

Na ten okres powinna Pani wykupić ubezpieczenie ko­mercyjne. Natomiast na podstawie złożonego pisemnego wniosku o formularz E 106, zostanie on przesłany Pani listem poleconym pod wskazany adres.

34) Czy osoba bezrobotna szukająca pracy za granicą będzie ubezpieczona?

Jeżeli jest Pan zarejestrowany w Polsce jako bezrobotny i wyjeżdża za gra­nicę w poszukiwaniu pracy, powin­ien Pan w urzędzie pracy otrzymać for­mularz E 303. Dzięki temu zachowuje Pan status bezrobotnego. Jest to druk potrzebny do uzyskania formularza
E 119. Oddział NFZ wyda Panu formularz E 119, który będzie upraw­niał do świadczeń zdrowotnych na terenie krajów unijnych.

35) Jestem studentem uniwersyte­tu w Poznaniu. Zakwalifikowałem się na wymianę międzyuczelnianą. Przez jakiś czas będę się uczyć za granicą. Jak mam się ubezpieczyć?

Rozpoczynając studia np. w Niemczech musi Pan w Oddziale NFZ uzyskać formularz E 128 - potwierdzenie prawa do korzystania ze świadczeń zdrowotnych w miejscu pobierania nauki. Student musi ten doku­ment potwierdzić w instytucji powszechnego ubezpieczenia danego kraju.

36) Jestem osobą pływającą na barce. Zdarzają się rejsy za granicę, dotychczas wykupywałem dodatkowe ubezpie­czenia. Jak to się zmieni po wejściu Polski do Unii Europejskiej?

Jeżeli jest Pan marynarzem i pływa pod obcą banderą, to insty­tucją właściwą dla Pana jest podmiot w kraju, w którym zarejestrowany jest statek. Jeśli pływa Pan na pol­skich barkach, to jest ubezpieczony w Polsce, w Narodowym Funduszu Zdrowia. W takim przypadku wypływając na terytoria krajów unij­nych, by zachować prawo do korzy­stania ze świadczeń zdrowotnych w ramach polskiego ubezpieczenia, trzeba się zgłosić do Oddziału NFZ po formularz E 110. Zachowuje Pan prawo do pełnego zakresu świadczeń zdrowotnych. Formularz ten może wydać również pracodawca, ale w Oddziale NFZ musi go Pan potwierdzić, a następnie w instytucji ubezpieczeniowej w miejscu pobytu (za granicą). Dopiero wtedy otrzyma Pan zaświadczenie uprawniające do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych w kraju pobytu.

UWAGA! INFORMACJE OGÓLNE W przypadku urlopu lub krótkiej podróży służbowej dowodem objęcia powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym jest formularz E 111. Polacy wyjeżdżający za granicę otrzymują go w „swoim” oddziale NFZ. Formularz, po przyjeździe do celu np. Portugalii, należy zarejestrować w instytucji będącej odpowiednikiem naszego NFZ. Wystawiona na jego podstawie legitymacja (lub nasz, już zarejestrowany formularz) uprawniają nas do bezpłatnych świadczeń. Podobnie jest we Włoszech, Francji, Grecji, Austrii, Niemczech, Belgii, Lichtensteinie, Luksemburg, Irlandia i Islandia. Inne zasady obowiązują w Danii, Holandii, Hiszpanii, Norwegii i Szwecji tam akceptowany jest zwyczaj, że zaświadczenie E 111 okazuje się bezpośrednio lekarzowi albo pracownikowi szpitala, z pominięciem instytucji ubezpieczenia zdrowotnego.