Z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej (1 maja 2004 r.) nasz kraj stanie się jednym z państw członkowskich Wspólnoty. Obywatele naszego kraju uzyskują takie same prawa i obowiązki jak obywatele innych państw członkowskich Unii. Każdy kto jest objęty polskim powszechnym systemem ubezpieczenia zdrowotnego (czyli spełniony został obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego i opłacania składek) ma prawo do korzystania z opieki zdrowotnej na terenie państw, które należą do Unii Europejskiej na zasadach określonych w przepisach Wspólnotowych. Polskich pacjentów obowiązują takie same zasady, jak obywateli kraju, w którym zamierzamy się leczyć.

Udając się do lekarza należy okazać dokument potwierdzający nasze prawo do nieodpłatnych świadczeń. W krajach Unii Europejskiej rolę takiego dokumentu pełnią formularze serii E 100.

Formularz można uzyskać w instytucji właściwej, czyli w Oddziale Wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. W celu uzyskania formularza należy wypełnić wniosek (dostępny w każdym Oddziale Wojewódzkim oraz na naszeych stronach internetowych). Do wniosku dołączamy dokument potwierdzający aktualne ubezpieczenie. Jeżeli z wnioskującym wyjeżdża więcej niż trzech członków rodziny, należy wypełnić drugi wniosek jako załącznik. Wniosek można złożyć osobiście lub drogą pocztową. Wnioski przesłane pocztą elektroniczną na razie nie będą rozpatrywane.

W Unii Europejskiej używane są następujące formularze związane z udzielaniem świadczeń zdrowotnych (rodzaj formularza zależy od charakteru pobytu):

E 106 Zaświadczenie dotyczące uprawnień do świadczeń rzeczowych z tytułu ubezpieczenia chorobowego i macierzyńskiego dla osób mieszkających w państwie innym niż państwo właściwe.

Zaświadczenie to potwierdza prawo osoby do świadczeń zdrowotnych w kraju, w którym mieszka, jeżeli pracuje lub prowadzi własną działalność w innym państwie członkowskim, i tam podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Jest ono również właściwe dla potwierdzenia prawa do opieki zdrowotnej członków rodziny pracownika lub osoby pracującej na własny rachunek, jeżeli mieszkają oni wraz z nim w jednym kraju i nie posiadają prawa do ubezpieczenia zdrowotnego w kraju zamieszkania.

Formularz E 106 wystawiany jest również dla członków rodziny osoby bezrobotnej, którzy mieszkają w innym państwie członkowskim niż państwo, w którym bezrobotny jest ubezpieczony.

Uwaga!

Formularza tego nie wystawia się osobom bezrobotnym.

E 109 Zaświadczenie dla potrzeb rejestracji członków rodziny pracownika lub osoby pracującej na własny rachunek oraz aktualizacji wykazów

Jest to dokument potwierdzający prawo do opieki medycznej członków rodziny mieszkających w innym państwie członkowskim niż państwo w którym osoba ubezpieczona zamieszkuje.

E 110 Zaświadczenie dotyczące osób zatrudnionych w transporcie międzynarodowym

Formularz ten potwierdza prawo do świadczeń zdrowotnych ubezpieczonego obywatela UE zatrudnionego w transporcie międzynarodowym oraz zgłoszonych do ubezpieczenia członków jego rodziny.

E 111 Zaświadczenie o uprawnieniu do świadczeń rzeczowych podczas pobytu w państwie członkowskim

Formularz ten wystawiany jest osobom ubezpieczonym w jednym kraju członkowskim, które zamierzają wyjechać do innego kraju UE na urlop lub w krótką podróż służbową. Dokument ten służy również potwierdzeniu praw do świadczeń zdrowotnych towarzyszącym osobie ubezpieczonej członkom rodziny, którzy prawo do świadczeń zdrowotnych w kraju pobytu czerpią z jej ubezpieczenia. Formularz E 111 ważny jest 30 dni od daty wydania.

E112 Zaświadczenie dotyczące zachowania prawa do aktualnie przysługujących świadczeń z ubezpieczenia chorobowego lub macierzyńskiego

W zaświadczeniu tym instytucja ubezpieczenia zdrowotnego, w której ubezpieczona jest dana osoba, wyraża zgodę na dalsze pokrywanie kosztów związanych z kontynuowaniem przez nią leczenia po przeniesieniu się jej do kraju swego zamieszkania lub innego wybranego przez nią kraju UE. Na jego podstawie instytucja miejsca zamieszkania udzieli jej świadczeń zdrowotnych.

Formularz E 112 służy również do potwierdzenia, że instytucja ubezpieczenia zdrowotnego w kraju, w którym zainteresowany jest ubezpieczony, wyraża zgodę na jego wyjazd do innego kraju członkowskiego celem uzyskania tam zaplanowanych świadczeń zdrowotnych na koszt tej instytucji.

E 119 Zaświadczenie o prawie osób bezrobotnych i członków ich rodzin do świadczeń chorobowych i macierzyńskich

Zaświadczenie służy potwierdzeniu prawa osób bezrobotnych do świadczeń zdrowotnych w kraju członkowskim, w którym szukają pracy.

Służy ono również potwierdzeniu tych praw dla członków rodziny bezrobotnego wymienionych w tym formularzu, jeśli przebywają oni wraz z nim.

E 120 Zaświadczenie dotyczące uprawnień do świadczeń rzeczowych dla osoby ubiegającej się o emeryturę lub rentę i członków jej rodziny

Formularz E 120 powinny posiadać osoby, które oczekują na przyznanie im świadczeń emerytalnych w kraju, w którym są ubezpieczone, natomiast mieszkają w innym państwie UE. Dzięki temu zaświadczeniu uzyskają one prawo do nieodpłatnej opieki zdrowotnej w państwie swego zamieszkania. Zaświadczenie to może dotyczyć również członków rodziny osoby oczekującej na przyznanie ww. świadczeń.

E 121 Zaświadczenie o zarejestrowaniu emeryta lub rencisty i o aktualizacji wykazów

E 121 potwierdza prawo emeryta i rencisty do uzyskania w kraju zamieszkania nieodpłatnej pomocy medycznej, jeśli krajem wypłacającym świadczenia emerytalne lub rentowe jest inny kraj członkowski niż kraj jego zamieszkania.

E 123 Zaświadczenie o uprawnieniach do świadczeń rzeczowych w ramach ubezpieczenia w razie wypadku przy pracy oraz chorób zawodowych

Formularz wystawiany jest osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu ze względu na wypadek przy pracy lub chorobę zawodową w jednym państwie członkowskim, i tam nabyły prawo do leczenia, a następnie przeniosły swoje miejsce zamieszkania do innego państwa członkowskiego. Zaświadczenie to potwierdza prawo do świadczeń zdrowotnych w obecnym kraju pobytu lub zamieszkania takiej osoby.

E 128 Zaświadczenie o uprawnieniu do niezbędnych świadczeń rzeczowych podczas pobytu w państwie członkowskim

Zaświadczenie to zapewnia pracownikowi wysłanemu a także studentowi odbywającemu studia w innym kraju, niż państwo, w którym jest ubezpieczony, uzyskanie opieki zdrowotnej w kraju pobytu.

Formularz można odebrać osobiście lub zostanie przesłany listem poleconym na adres podany we wniosku. Formularz można również odebrać za pośrednictwem osoby upoważnionej. Należy wówczas do wniosku załączyć upoważnienie zawierające numer dowodu osobistego lub innego dokumentu ze zdjęciem.

Przepisy Wspólnotowe nie regulują kwestii transportu chorych z jednego kraju członkowskiego do innego kraju członkowskiego Wspólnoty.

Pacjent, który będzie chciał przemieszczać się do innego kraju w celu kontynuowania leczenia musi sam we własnym zakresie pokrywać koszty transportu do innego kraju lub wykupić dodatkowe ubezpieczenie.